Obraz Chlebak (Tu i teraz) otwiera cykl Rekolekcje wiśnickie, pomyślany jako malowany pamiętnik z okresu internowania artysty w Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu w 1981 roku. Realistyczny i surowy w wyrazie obraz przedstawia tytułowy chlebak oraz kalendarz otwarty na pamiętnej dacie 13 grudnia. Tego bowiem dnia, a raczej poprzedzającej go nocy, władze polityczne wprowadziły w Polsce stan wojenny.

Wielu działaczy ówczesnej opozycji demokratycznej trafiło do obozów internowania i więzień. Także Zbylut Grzywacz, jeden z najbardziej radykalnych przedstawicieli sztuki jawnie krytykującej zakłamaną rzeczywistość społeczną i polityczną PRL-u. Do artysty należą przedstawione na obrazie z pozoru banalne przedmioty, których symboliczne znaczenie dodatkowo podkreśla charakter wyobrażonego miejsca. Nie jest to pracownia malarska, ale przywołana rzuconym na pryczę cieniem krat okiennych cela więzienna. Dominująca w obrazie zieleń (wojskowa) nawiązuje do podjętej próby stłumienia siłą wolnościowych aspiracji polskiego społeczeństwa, których kulminacją był ruch Solidarność.

Drugi tytuł dzieła Tu i teraz podkreśla aktualny charakter malarskiej interwencji, która jest jednocześnie refleksją na temat sztuki ideowo i formalnie realistycznej, „prawdziwej” i gorzkiej, do której twórca czuł się powołany, żyjąc w zniewolonym kraju.

Historyczne oraz artystyczne znaczenie obrazu podkreśla publikacja w bogato ilustrowanych Dziejach Polski w obrazach [P. Marczak, 2016] obok mistrzów takich, jak Rodakowski, Matejko, Grottger czy Malczewski.

 

Zrealizowano w ramach programu stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Kultura w sieci

Najnowsze wpisy

Zbyluta Grzywacza rozmowy z mistrzami
Kultura w sieci, 27 lipca 2020

Lalki
Kultura w sieci, 27 lipca 2020

Marzec ’68
Kultura w sieci, 27 lipca 2020

Wiosna ’82
Kultura w sieci, 25 lipca 2020

Rekolekcje wiśnickie
Kultura w sieci, 24 lipca 2020

Udostępnij na

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies w ustawieniach przeglądarki - dowiedz się więcej.

Akceptuję